Bạn có bao giờ tưởng tượng vũ trụ 13,8 tỷ năm tuổi lại “già” hơn chúng ta nghĩ? Những hình ảnh mới nhất từ Kính viễn vọng Không gian James Webb (JWST) đang khiến cả giới thiên văn học chao đảo. Theo dõi ngay những khám phá “gây sốc” mà yeukhoahoc.edu.vn tổng hợp chi tiết dưới đây!
Vũ trụ sơ khai “trưởng thành” quá nhanh, phá vỡ mọi lý thuyết
- Chỉ vài trăm triệu năm sau Big Bang, đáng lẽ phải là những thiên hà non trẻ, lộn xộn.
- Nhưng JWST lại phát hiện hàng loạt thiên hà khổng lồ, sáng rực, có siêu hố đen nặng hàng tỷ lần Mặt Trời.
- Điều này khiến mô hình Lambda-CDM – “Kinh thánh” của vũ trụ học hiện đại – lung lay dữ dội.
6 thiên hà “bất khả thi” thách thức tuổi vũ trụ 13,8 tỷ năm
Danh sách những “kẻ nổi loạn” mà JWST chụp được (dữ liệu đến tháng 11/2025):
|
Thiên hà |
Khoảng cách ánh sáng |
Khối lượng (so với Ngân Hà) |
Tuổi ước tính khi quan sát |
|
JADES-GS-z14-0 |
13,5 tỷ năm |
~1 lần Ngân Hà |
Chỉ 290 triệu năm |
|
JADES-GS-z13-0 |
13,4 tỷ năm |
~2 lần Ngân Hà |
~320 triệu năm |
|
GN-z11 (cập nhật) |
13,4 tỷ năm |
~4 lần Ngân Hà |
~400 triệu năm |
|
CEERS-93316 |
13,3 tỷ năm |
Gấp 10 lần dự đoán |
~250 triệu năm |
|
Maisie’s Galaxy |
13,4 tỷ năm |
Có hố đen 1 tỷ Mặt Trời |
~390 triệu năm |
|
Gz9p3 |
13,1 tỷ năm |
Hình thành sao gấp 1000 lần hiện tại |
~570 triệu năm |
Những thiên hà này tồn tại khi vũ trụ chưa đầy 600 triệu tuổi – thời điểm mà theo lý thuyết cũ thì gần như chưa thể có cấu trúc lớn như vậy.
Siêu hố đen “quái vật” xuất hiện quá sớm trong lịch sử
JWST liên tục tìm thấy hố đen siêu nặng (hàng trăm triệu đến hàng tỷ lần khối lượng Mặt Trời) trong những thiên hà sơ khai nhất. Các nhà khoa học đang tranh cãi 3 giả thuyết mới:
- Hố đen hình thành trực tiếp từ đám mây khí khổng lồ (direct collapse)
- Các ngôi sao đầu tiên “siêu béo” (200–1000 lần Mặt Trời) chết ngay lập tức tạo hố đen
- Có thể… chúng ta đã tính sai tuổi của vũ trụ?
Bầu khí quyển hành tinh ngoài hệ Mặt Trời “điên rồ” hơn tưởng tượng
Ngoài việc “đào bới” quá khứ vũ trụ, JWST còn nhìn xuyên qua bầu khí quyển của hàng chục ngoại hành tinh. Một số phát hiện đáng kinh ngạc:
- TRAPPIST-1e: có khả năng có đại dương nước lỏng và tầng ozone
- K2-18b: phát hiện dimethyl sulfide – hợp chất chỉ sinh vật trên Trái Đất mới tạo ra (dù vẫn còn tranh cãi)
- WASP-39b: bầu khí quyển chứa SO₂, lần đầu tiên phát hiện chu trình quang hóa ngoài hệ Mặt Trời
James Webb không chỉ chụp ảnh đẹp – nó đang buộc chúng ta viết lại sách giáo khoa vũ trụ học. Tuổi thật của vũ trụ, cách thiên hà hình thành, nguồn gốc hố đen… tất cả đang được đặt dấu hỏi lớn. Hãy tiếp tục theo dõi Tin tức khoa học để cập nhật những khám phá mới nhất từ kính viễn vọng “đắt nhất hành tinh” này nhé!